مقدمه
زخمهای دیابتی یکی از شایعترین و دردناکترین عوارض دیابت هستند. بیش از ۱۵٪ بیماران دیابتی در طول زندگی خود دچار زخم پا میشوند. این زخمها معمولاً به دلیل جریان خون ضعیف، آسیب عصبی و عفونت ایجاد میشوند و به سختی بهبود پیدا میکنند.
گاهی یک زخم کوچک میتواند بدون درمان مناسب بزرگ، عمیق و حتی عفونی شود و در موارد شدید، خطر قطع عضو وجود دارد. در چنین شرایطی، پزشکان از درمانهای کمکی مثل اکسیژنتراپی هایپرباریک (HBO) استفاده میکنند تا روند ترمیم سریعتر شود.
اکسیژنتراپی هایپرباریک چیست؟
HBO درمانی است که در آن بیمار درون محفظه مخصوص قرار میگیرد و اکسیژن ۱۰۰٪ را در فشار بالاتر از هوای معمول تنفس میکند.
مزایای فشار بالا:
-
اکسیژن بیشتر وارد خون و بافتها میشود حتی در نواحی کمخون.
-
مانند تزریق انرژی برای سلولهای آسیبدیده عمل میکند.
هر جلسه ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد و معمولاً در ۲۰ تا ۴۰ جلسه بسته به نوع زخم انجام میشود. درمان بدون درد است و بیمار در طول آن استراحت میکند.
چگونه به ترمیم زخم کمک میکند؟
HBO چندین مکانیسم مهم برای بهبود زخم فعال میکند:
-
افزایش اکسیژنرسانی به بافتها
اکسیژن مستقیم در پلاسما حل میشود و حتی نواحی آسیبدیده کمخون را تغذیه میکند. -
تحریک تشکیل عروق جدید (آنژیوژنز)
رگهای خونی جدید ساخته میشوند و خونرسانی به زخم بهتر میشود. -
کاهش التهاب و ورم
تورم کمتر = جریان خون بهتر و درد کمتر. -
تقویت سیستم ایمنی
گلبولهای سفید بهتر باکتریها را از بین میبرند و عفونت سریعتر کنترل میشود. -
تحریک تولید کلاژن و بافت جدید
فیبروبلاستها فعالتر شده و پوست جدید سریعتر شکل میگیرد.
شواهد علمی
-
مطالعه Diabetes Care: ۳۰ جلسه HBO → کاهش چشمگیر اندازه و عمق زخم.
-
Journal of Wound Care: کاهش احتمال قطع عضو تا ۴۰٪.
-
گزارشهای بالینی: کاهش بوی زخم، کاهش ترشحات و رشد بافت تازه در چند هفته اول.
به زبان ساده، HBO به بدن کمک میکند توان طبیعی ترمیم خود را بازیابد و زخمهای دیابتی سریعتر و مؤثرتر بهبود پیدا کنند.
